Historie

Historie

Historie Woensel West

De oorsprong van de naam Woensel  zou in een ver verleden afgeleid zijn van de Germaanse god Wodan, god van de jacht en aanvoerder van het dodenleger. ‘Gunsela’ is de eerste naam waaronder Woensel vermeld wordt. Het betekent zoveel als ‘Wodan’s woud of huis’. Een duistere naam die doet vermoeden dat het gebied vroeger uit donkere bossen bestond die de bewoners de schrik aanjoegen. De latere inwoners weerhield het er niet van om er een gemeenschap te stichten die zich gestaag tot een dorp ontwikkelde.

De eerste officiële vermelding van Woensel dateert van 24 mei 1107 en is terug te vinden in een door de toenmalige Paus Pascalis II opgestelde oorkonde. In deze oorkonde wordt bevestigd dat de abdij van Sint-Truiden in België allerlei bezittingen heeft, waaronder de aan Sint Petrus gewijde kerk van Woensel. Deze kerk is waarschijnlijk in de 11e de of 12e de eeuw in het al bestaande dorp gebouwd. Het kerkje is een paar eeuwen later vervangen door een bakstenen exemplaar maar alles wat daar van rest is de Oude Toren aan de rand van de Algemene Begraafplaats. Tijdens diverse archeologische opgravingen zijn er resten gevonden die meer over de geschiedenis van Woensel vertellen.

Eerste stap naar sociale huisvesting

Ze staken de koppen bij elkaar en besloten tot de oprichting van een vereniging om het bouwen van goedkope arbeiderswoningen mogelijk te maken. In 1911 werd de Vereeniging Volkshuisvestiging opgericht, de eerste wettelijk erkende woningcorporatie van Eindhoven. De voorzitter was Anton Philips, de broer van Gerard die door laatstgenoemde in 1894 naar de zaak is gehaald. De secretaris was Eugene Mignot, van de sigarenfabriek Mignot & De Block. Het startkapitaal voor de vereniging werd bij elkaar gebracht door negentien fabrikanten en twee notarissen. DeVVE nam niet lang na de oprichting het initiatief om de eerste huizen in Woensel-West te bouwen. Om deze doelstelling te realiseren kocht de vereniging in 1919 een perceel van maar liefst 14 hectare aan. Deze lap grond bevond zich tussen de Boschdijk en de eerder genoemde spoorlijn. In die tijd heette dit specifieke stuk heidegrond ’t Lijntje. Het gebied was niet vernoemd naar de tramlijn die vanaf de Belgische grens door Eindhoven (onder andere via de Tramstraat!) liep, zoals veel mensen denken, maar naar de weg die op de plaats lag waar nu de Marconilaan ligt. Op de kaart waarop de tramlijn staat ingetekend zie je ook de straat ’t Lijntje in het verlengde van de Kronehoefstraat.

Ondanks het nobele initiatief van de WE was dat toch uiteindelijk niet de eerste vereniging die daadwerkelijk tot de bouw van woningen overging.

Woensel-West wordt volwassen

Het is nu nauwelijks voor te stellen maar nog geen honderd jaar geleden bestond de stad Eindhoven zoals wij die kennen eigenlijk nog niet. Woensel was toen nog een zelfstandig dorp, net als bijvoorbeeld Stratum. Op I januari 1920 werden deze dorpen samen met Strijp, Gestel, Tongelre en Eindhoven zelf tot een grote gemeente omgesmeed. ‘Groot Eindhoven’ werd in één klap de veertiende stad van Nederland. De structuur van die vroegere dorpen is echter ook tegenwoordig nog niet helemaal verdwenen, wat je bijvoorbeeld goed kunt zien aan een dorpsplein zoals de Woenselse Markt. En in het begin van de jaren twintig kwam ook de bouw van Woensel-West goed op gang.

Geen (?) uitzondering dat in één huisje een familie met tien kinderen woonde! En een grote keuken en een badkamer hadden deze stulpjes natuurlijk ook niet, dus het was soms erg behelpen.

Tuinstad Woensel

De straten in Woensel-West, dat toen overigens Boschdijk-West werd genoemd, waren vernoemd naar bekende natuurkundigen. Zo was Thomas Alva Edison de uitvinder van de gloeilamp (en later ook van de grammofoon) en Alessandro Volta bedacht de elektrische batterij. Het valt natuurlijk niet moeilijk te raden dat Philips de hand in het bedenken van deze namen heeft gehad. Tegenwoordig telt de wijk maar liefst 35 straten die allemaal de naam van een meer of minder bekende uitvinder dragen. Met die straten zelf is ook iets opmerkelijks aan de hand: men heeft bij de bouw van de omliggende huizen de oude agrarische verkavelingstructuur in een bepaalde mate gevolgd. Zo liggen bijvoorbeeld de Edisonstraat en de Wattstraat precies in de loop van eeuwenoude zandpaden. De wijk zelf werd ontworpen volgens het toen vrij nieuwe idee van een ’tuin- of parkstad’. De gedachte hierachter was dat de wijk voor de bewoners een aangename plaats moest zijn om te wonen en een zelfstandig geheel moest vormen door middel van eigen voorzieningen zoals winkels en scholen. Daarnaast werd in een tuinstad veel aandacht besteed aan de groenvoorziening. Het eerste tuindorp in Eindhoven was overigens Philipsdorp dat al een paar jaar eerder dan Woensel-West werd gebouwd.

Bron: Leve Woensel-West!